loading Yükleniyor...

İŞ HUKUKU

Türkiye'de işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklar 4857 sayılı İş Kanunu ile düzenlemektir.

İstihdam Koşulları

İşlerin nitelik ve gereksinimleri ile çalışma yaşamına ilişkin uluslararası düzenlemeler doğrultusunda İş Kanununda farklı iş sözleşmesi türleri düzenlenmiştir.

Taraflar iş sözleşmesini, Kanun hükümleriyle getirilen düzenlemelere uygun olmak koşuluyla, ihtiyaçlarına uygun türde düzenleyebilirler.

icon

Süreksiz ve sürekli işlerdeki iş sözleşmeleri

icon

Belirli süreli veya belirsiz süreli iş sözleşmesi

icon

Kısmi süreli ve tam süreli işlerdeki iş sözleşmesi

icon

Çağrı üzerine çalışma

icon

Deneme süreli iş sözleşmesi

icon

Takım sözleşmesi ile oluşturulan iş sözleşmeleri


Çalışma Süreleri

Türk İş Kanunu uyarınca, normal çalışma süresi haftada en fazla 45 saattir.

Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde 11 saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Taraflar aksini kararlaştırmamışsa, bu 45 saatlik süre çalışma günlerine eşit şekilde dağıtılır.


Fazla Çalışma

Haftalık 45 saatlik çalışma süresi sınırını aşan çalışmalara ilişkin ödemeler kural olarak “fazla çalışma süresi” kapsamında yapılır. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının %50 yükseltilmesi suretiyle ödenir. Fazla çalışma yapan işçilere ödeme yapmak yerine, işçinin tercih etmesi durumunda fazla çalışılan her saat için, 1,5 saatlik dinlenme süresi de verilebilir.

Hafta tatillerindeki ve resmi tatillerdeki fazla çalışmalar için işçiye ilave bir günlük ücret ödenir. Toplam fazla çalışma süresi yılda 270 saati aşamaz.


Resmi Tatiller ve Yıllık Ücretli İzin

Türkiye'de yedi ücretli resmi tatil günü (15 Temmuz, 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 30 Ağustos ve 29 Ekim) ve iki ücretli dini bayram (3,5 gün ve 4,5 gün) tatili olmak üzere yılda toplam dokuz ücretli izin vardır. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde aksi bir hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışma yapılabilir.

Deneme süresi de dâhil olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olmaları koşulu ile çalışanlar, aşağıdaki çalışma sürelerine uygun şekilde ücretli yıllık izin yapmaya hak kazanırlar.

Çalışma süresi (yıllık) Asgari ücretli izin süresi
1 - 5 yıl (5. yıl dâhil) 14 iş günü
5 - 15 yıl 20 iş günü
15 yıl (dâhil) ya da üzeri 26 iş günü

Not: Bu izin süreleri kanunda belirtilen asgari sürelerdir ve çalışanlar ile işverenler arasında imzalanan toplu iş sözleşmelerine ya da bireysel iş sözleşmelerine dayalı olarak uzatılabilir.


İş Sözleşmesinin Feshi

Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.

Belirsiz süreli bir iş sözleşmesi iki şekilde feshedilir.

SÜRELİ FESİH

Gerek çalışan gerekse işveren, belirsiz süreli iş sözleşmelerini kanunda belirtilen bildirim sürelerine uygun olarak feshedebilirler.

Bildirim şartına uymayan taraf, çalışanın bildirim süresine karşılık gelen ücreti tutarında tazminat ödeyerek iş sözleşmesini feshedebilir.

HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH

İşveren işçi ile yaptığı belirsiz süreli iş sözleşmelerini aşağıdaki sebeplerden dolayı haklı nedenle derhal feshedebilir.

  • Sağlık sebepleri
  • Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri
  • Çalışanın çalıştığı işyerinde bir haftadan daha uzun bir süre çalışmasını engelleyen “zorlayıcı sebepler”
  • İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın asgari bildirim sürelerini aşması

Kıdem Tazminatı

İş Kanununda belirlenen şartları taşıyarak işten ayrılan ya da iş akdine işveren tarafından son verilen çalışanlara işyerindeki kıdem sürelerine göre hesaplanacak miktarda bir tazminatın ödenmesi gerekmektedir.

Çalışanlar ancak aşağıdaki hallerde kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

icon

Çalışanın askerlik görevi nedeniyle işyerinden ayrılması

icon

Çalışanın emekliye ayrılması

icon

Çalışanın 3600 prim gün sayısı ve 15 yıl sigortalılık süresini tamamladıktan sonra istifa etmesi

icon

Kadın çalışanların evlendikleri tarih itibarıyla bir yıl içinde iş sözleşmelerini kendi istekleri ile sona erdirmeleri

icon

Çalışanın vefat etmesi

icon

İşveren tarafından iş akdine İş Kanununda sayılan haklı nedenlere dayanmaksızın son verilmesi